Afgelopen zondag was het prachtig weer nadat de mist eenmaal weg was. Dan gaan er heel veel mensen aan de wandel leert de ervaring. Daarom even op google earth een plekje in de buurt opgezocht waar het wellicht wat minder druk zou zijn. En dat werd Susterseel, net over de grens hier, in Duitsland.

Een heel goede gok, want het was er stil en verlaten. Je hoorde alleen de vogels en het ritselen van de vallende blaadjes.

Ik had ook gezien dat een stukje van de weg vandaan een klein ven moest liggen … via een heel klein paadje door de wildernis, was dat vennetje zo gevonden.

Het was hier warm en windvrij … er waren nog talloze insecten aktief. Naar schatting een stuk of 30 bruinrode en steenrode heidelibellen. 3 Glazenmakers en nog een bups houtpantserjuffers. En al die libellen waren nog in de paarsfeer.

Houtpantserjuffers leggen hun eitjes in hout. Takken die boven het water hangen, zodat de larfjes zichzelf in het water kunnen laten vallen.

Over aroma gesproken … herfstgeuren zijn heerlijk om te ruiken, maar hier bij dit vennetje hing toch wel een kwalijk luchtje. Dat bleken honingzwammen te zijn, die al in een vergankelijk stadium waren. Heel vies.

Gelukkig was dat niet de enige paddenstoelensoort rond het vennetje.

Op naar een stuk bos waar ik wel al eens eerder geweest ben. Een bos dat heel moerassig is normaal gesproken, maar nu was het gek genoeg relatief droog.

Veel vogels te horen hier, maar zien … ho maar.

Ook hier veel soorten paddenstoelen, die iemand op waarneming.nl voor mij benoemd heeft. Ik zelf weet er namelijk niks van af.

En nog meer paddenstoelen …..

Al met al een fikse wandeling. Maar toen ….

Kwam er een olifant met een lange snuit

En die blies het hele verhaaltje uit.

 

Een heel mooie rups kwam ik vandaag tegen in de tuin.

Een typische rups die nu in de herfst veelvuldig gezien wordt. Ik had hem echter nog nooit voor de lens gehad tot vandaag. Het is een Meriansborstel.

Deze heeft een vreemd kleurtje .. aan de rozige kant. Normaal zijn ze geel/wit achtig.

Aangezien het een flink behaarde rups is, is zijn aangezicht behoorlijk kaal.

Waar de behaarde vogelnestjes op zijn rug voor dienen? Geen idee.

 

Een mooie rups … de nachtvlinder die er uit voortkomt is heel wat minder mooi.

 

Als bladeren in de herfst verkleuren, hoe komt het dan dat ze niet allemaal dezelfde kleur krijgen, terwijl ze oorspronkelijk toch allemaal groen zijn?

De groene kleur van bladeren is afkomstig van Chlorophyl, de stof in de bladeren die verantwoordelijk is voor de fotosynthese. Doordat het zowel blauw als rood licht absorbeert en het groene licht reflecteert zorgt het voor de groene kleur van de bladeren. Bladgroen is echter geen stabiele stof en moet voortdurend opnieuw aangemaakt worden door de plant. In de herfst ontstaat een kurklaagje tussen het blad en de stengel van de boom dat ervoor zorgt dat zer geen stoffen meer in en uit het blad kunnen. Het Chlorophyl wordt nu niet meer vernieuwd waardoor de groene kleur verdwijnt (dit begint meestal aan de rand van het blad) zodat andere pigmenten die in het blad aanwezig zijn zichtbaar worden.

Bomen die in de herfst mooie gele bladeren krijgen zoals de berk bevatten veel carotenen, dit zijn stoffen die het chlorophyl helpen door licht te absorberen uit het blauwe en blauw-groene gebied. Bladeren die carotenen bevatten hebben dan ook meestal een frisser groen, als het chlorophyl verdwijnt blijft enkel het gele caroteen over.

Vele herfstbladeren bevatten echter ook anthocyanen.  In de herfst kunnen suikers die aangemaakt worden in het blad niet meer afgevoerd worden (kurklaagje) waardoor ze in het blad opstapelen. Eens een bepaalde drempel is bereikt gaan deze suikers onder invloed van licht binden op bepaalde eiwitgroepen tot anthocyanen die een felle rode tot paarse of zelfs blauwe kleur hebben afhankelijk van de zuurtegraad in het blad. Een lage zuurtegraad zorgt voor rode kleuren, een hogere zuurtegraad voor eerder paarse.

De felste herfstkleuren ontstaan bij heldere en droge dagen (zorgt voor de afbraak van chlorophyl en de vorming van anthocyanen) in combinatie met koude nachten (zorgt voor het kurklaagje) als dit weer optreedt noemen we dat een Indian summer. In bepaalde delen van de Verenigde staten treedt dit bijna elk jaar op.

Deze vraag werd beantwoord door:
drs. Marc Reynders
doctorandus

Universiteit Gent

 

Toen ik 31 oktober aan het eind van mijn wandeling op weg was naar de auto, zag ik dit plantje staan.

Het was 1 enkel plantje, niet zo groot … ongeveer 20 tot 30 cm. hoog en het stond aan de rand van het bos, grenzend aan een omgeploegde akker,  tussen het gras en nog een ander plantje waarvan ik DENK  dat het Zwarte Nachtschade is.

DUS, wie het weet mag het zeggen. Ik kan het plantje  in mijn ANWB natuurgids niet vinden.

Nog nooit eerder heb ik zo weinig herfstfoto’s gemaakt. Op pad gaan lukt maar niet en in de tuin is het niet erg bijzonder momenteel. Als de zon een momentje schijnt zijn er nog wel wat wantsen te vinden, zoals de Rhapigaster Nebulosa oftewel de Grauwe veldwants. In Nederland zeldzaam maar in Zuid-Limburg sterk in opkomst. In mijn tuin waren ze de hele zomer, en nu nog steeds, met tientallen aanwezig.

Een varen in herfstkleuren ziet er nog wel mooi uit, zeker met de lichtval van een flauw zonnetje

Toch staan er ook nog planten in bloei, en ondanks de vele regen blijven ze er nog fris en fleurig bij staan.

Sommige planten verkleuren maar langzaam. Dikke bladeren met veel water vergaan blijkbaar veel langzamer.

En andere planten vergaan juist heel erg snel zoals de Hosta … (zo heet die toch?)

Ondanks de regen en de kou zie ik nog steeds af en toe een Heidelibel en ook Atalanta’s zijn er nog als de zon zich een paar minuutjes laat zien. Maar het is nu langzaam gedaan met foto’s van beestjes 

Op naar de vogeltjesperiode. Ik ben ze al flink aan het voeren.